Ιεραποστολή στη Βαρκελώνη (γ' μέρος)

Περιδιαβαίνοντας στη Μπαρθελόνα, μέρος τρίτο. Η τελευταία μας μέρα σ' αυτή την υπέροχη πόλη, σ' ένα ταξίδι που δεν θέλαμε να τελειώσει! Βάλτε την υπέροχη αναγεννησιακή μελωδία του Jordi Savall να συνοδεύει την περιπλάνησή μας και απολαύστε!



Ξυπνάμε πολύ νωρίς το πρωί για να πάμε να στηθούμε εγκαίρως στην ουρά για τα εκδοτήρια της Sagrada Familia (Basílica y Templo Expiatorio de la Sagrada Familia), ώστε κατόπιν να υπάρχει άφθονος χρόνος για όλα όσα θέλουμε να δούμε στην πόλη. Η βασιλική της Αγίας Οικογένειας είναι το πιο δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο σε ολόκληρη τη Μπαρθελόνα - και όχι άδικα!

Φώτα χωρίς Παπαδιαμάντη;

Μέρα που 'ναι, κάνουμε μία μικρή παύση από το ισπανικό ρεπορτάζ για να μοιραστούμε μαζί σας ένα σχετικό παπαδιαμάντειο διήγημα που ο μικρός Δόκιμος αγαπούσε ιδιαίτερα.

Είναι βασισμένο στη λαική δοξασία των καλικάντζαρων (άλλως παγανά, σκαλαπούνταροι, καρκατζόλια, βουρβούλακες, παρωρίτες, κ.α.) που τριγυρνούν τις νύχτες από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Φώτα, μαγαρίζοντας τα σπίτια και παρενοχλώντας τους ανθρώπους. Ακόμα θυμάμαι τη γιαγιά να με φοβερίζει πως αν δεν καθίσω φρόνιμος θα με πάρουν τα στοιχειά! Τελικά, ο μόνος τρόπος για να ησυχάσω ήταν ένα πιάτο τηγανίτες...


Της Κοκκώνας το σπίτι (1893)

Δεν ήτον δρόμος πλέον περαστικός εις όλον το χωρίον. Αδύνατον να μην επερνούσε κανείς απ' εκεί όστις θα ανέβαινεν εις την επάνω ενορίαν ή όστις θα κατέβαινεν εις την κάτω. Λιθόστρωτον ανηφορικόν, από κάτω απ' της Σταματρίζαινας το σπίτι έως επάνω εις τον ναόν της Παναγίας της Σαλονικιάς. Χίλια βήματα, κάθε βήμα και άσθμα. Εφούσκωνεν, εκοντανάσαινε κανείς διά ν' αναβεί, εγλιστρούσε διά να καταβεί. 

Αμα επάτει τις εις το λιθόστρωτον, αφού άφηνεν οπίσω του το μαγαζί του Καψοσπύρου, το σπίτι του Καφτάνη και το παλιόσπιτον του γερο-Παγούρη με την τοιχογυρισμένην αυλήν, ευρίσκετο απέναντι εις το σπίτι του Χατζή Παντελή, με τον αυλόγυρον σύρριζα εις τον βράχον. Κάτω έχασκε μέγας κρημνός, μονότονος, προκαλών σκοτοδίνην, σημειούμενος από ολίγους έρποντας θάμνους εδώ κι εκεί, οι οποίοι θα εφαίνοντο εις το σκότος της νυκτός εκείνης ως να ήσαν κακοποιοί ψηλαφώντες και αναρριχώμενοι ή και σκαλικάντζαροι ελλοχεύοντες και καραδοκούντες ως να έλθει η ώρα να εισβάλουν εις τας οικίας διά των καπνοδόχων. Το κύμα υποκώφως εφλοίσβιζεν εις τα κράσπεδα του κρημνού, και ακούραστος βορράς φυσών από προχθές, μαλακώσας την εσπέραν ταύτην, εξήπλωνε τες αποθαλασσιές του έως τον μεσημβρινόν τούτον μικρόν λιμένα, ο παγκρατής χιονόμαλλος βασιλεύς του χειμώνος. 

Από το άλλο μέρος του δρόμου, αριστερά εις τον ανερχόμενον, δίπλα εις το σπίτι τού γερο-Παγούρη, και αντικρύζουσα με το του Χατζή Παντελή, υψούτο ατελείωτος οικοδομή, με τέσσαρας τοίχους ορθούς μέχρι του πατώματος, με τας ξυλώσεις χασκούσας έως της οροφής, με την στέγην καταρρέουσαν, με φαιούς και φθειρομένους τους τοίχους, την οποίαν η εγκατάλειψις, ο άνεμος και η βροχή είχον καταστήσει ερείπιον και χάλασμα. Τα παιδία, όσα κατήρχοντο την μεσημβρίαν από το έν σχολείον και όσα ανήρχοντο την εσπέραν από το άλλο, διά να αφήσωσι τα βιβλία εις την οικίαν, κλέψωσι τεμάχιον άρτου από το ερμάριον και τρέξωσιν ακράτητα διά να παίξωσιν εις τον αιγιαλόν, της έρριπτον αφθόνους πέτρας, διά να την εκδικηθώσι την ημέραν δι' όσον τρόμον τούς επροξένει την νύκτα, όταν ετύχαινε να περάσωσιν. Οι παπάδες, όταν επέστρεφαν την παραμονήν των Φώτων εν σώματι από την οικία του δημάρχου, με τους σταυρούς και τας φωτιστήρας των, αγιάζοντες οικίας, δρόμους και μαγαζιά, και διώκοντες τους σκαλικαντζάρους, ελησμόνουν να ρίψωσι μικράν σταγόνα αγιασμού και εις την άτυχην εγκαταλελειμμένην οικίαν, την οποίαν δεν είχε χαρεί ο οικοκύρης όστις την έκτισε, και ήτις δεν είχεν αξιωθεί ν' απολαύσει την οικοκυράν της. Τοιαύτη οικία επόμενον ήτο να γίνει κατοικητήριον των φαντασμάτων, άσυλον ίσως των βρυκολάκων, και ίσως ορμητήριον και τόπος συγκεντρώσεως των τυράννων της ώρας ταύτης, των σκαλικαντζάρων. 

Ιεραποστολή στη Βαρκελώνη (β' μέρος)

Ιεραποστολής συνέχεια στη Βαρκελώνη και ο σκοπός παραμένει ίδιος: να καταφέρω να δω μέσα σε 3 μέρες όλα όσα άλλοι βλέπουν σε 1 εβδομάδα...



Ξυπνάμε νωρίς τη δεύτερη μέρα στο σπίτι της καλής φίλης που μας φιλοξενούσε και απολαμβάνουμε ισπανικό πρωινό (ισπανικά αυγά, ισπανικό ψωμί, ισπανικά τυριά κ ισπανικές μαρμελάδες) συνοδεία χυμού από ισπανικά πορτοκάλια. Μετρό και βουρ για την Arc de Triomf και το διπλανό πάρκο. Ο καιρός ηλιόλουστος αλλά το κρύο του Δεκέμβρη αισθητό.

Η Αψίδα του Θριάμβου, χτισμένη με κοκκινοτουβλάκι, η οποία εγκαινιάστηκε το 19ο αιώνα για τη Διεθνή Έκθεση της Μπαρθελόνα

Το κεντρικό συντριβάνι του πάρκου Poblenou. Κόσμος που απολάμβανε τον ήλιο, δαιμονισμένα μικρά να τρέχουν παντού και πολλοί τουρίστες

Ιεραποστολή στη Βαρκελώνη (α' μέρος)

Αρκετή καθυστέρηση στο αεροδρόμιο αλλά καθόλου δεν με ένοιαζε. Ο ενθουσιασμός μου υπέρμετρος! Δεν έβλεπα την ώρα και τη στιγμή να πατήσω τα Ισπανικά χώματα και να ξεκινήσω μία ακόμη ιεραποστολή. Πρώτο ταξίδι στην Ιβιρική χερσόνησο και τα σχέδια είχαν καταστρωθεί στην εντέλεια: 3 μέρες στη Βαρκελώνη, κατόπιν εσωτερική πάμφθηνη πτήση μέχρι τη Μάλαγα και απο'κει λεωφορείο μέχρι τη Γρανάδα, όπου θα περνούσα άλλες 3 μέρες (δείτε τα βελάκια στο χάρτη).

Συνολικά δηλαδή μία βδομαδούλα στην Εσπερία, το βασίλειο της sangria και του jamon, τη γη των Βησιγότθων και πατρίδα μίας πολυδιάστατης κουλτούρας που παντρεύει όχι μόνο γεύσεις και μουσικές μα και πολιτισμούς. Για παίξε Paco!

Καλές γιορτές!

Ο Δόκιμος επέστρεψε στο Νησί μετά το προ-Χριστουγεννιάτικο ταξιδάκι του (πληροφορίες σε αναλυτικά ποστ με μπόλικες φωτογραφίες, τα οποία θα αναρτηθούν τη νέα χρονιά) και ετοιμάζεται για τα εορταστικά τσιμπούσια χωρίς τέλος με φίλους... Ο σκατόκαιρος προσπαθεί φιλότιμα να μας τα χαλάσει αλλά θέλει-δεν θέλει η ατμόσφαιρα παραμένει χαρούμενη... Ο Στηλίτης την έκανε πάλι με ελαφρά πηδηματάκια σε άλλη ήπειρο (ξανά μέσα σε 5 μήνες ο τσόγλανος, το κάνει επίτηδες για να μας πικάρει!) για λίγες μέρες, οπότε περιμένουμε με ανυπομονησία τα δώρα που θα μας φέρει ωσαν άλλος Αη Βασίλης - και υποσχόμαστε μέχρι τότε να είμαστε φρόνιμοι!

Με αφορμή λοιπόν την εορταστική μας φωτογραφία - αλλά βαθύτερη αιτία την ανάγκη για μετάνοια, περισυλλογή και πνευματικότητα τις άγιες τούτες μέρες - ο Στύλος σας εύχεται να περάσετε όμορφα και να απολαύσετε το χρόνο με τους γνωστούς/συγγενείς/φίλους/αμόρε! Μπορεί η περίοδος αυτή να φαντάζει ως μία πρώτης τάξεως ευκαιρία (ενίοτε μια υπέροχη ευκαιρία) για να γουρουνιάσετε και να γίνετε φέσι/ λιάρδα /κομμάτια /χώμα / κουρούμπελα αλλά εσείς μην ξεχνάτε το δελφικό παράγγελμα: μηδέν άγαν.  

Σας αφήνουμε με μία από τις αισθησιακότερες γυναικείες φωνές των τελευταίων χρόνων. Nα είστε καλά! Τα ξαναλέμε του χρόνου ;)

Προ-Χριστουγεννιάτικο ταξιδάκι

Πουυυύ θα πάει ο Δόκιμας πολύ σύντομα; Σε όσους δεν λένε κάτι οι παρακάτω φωτογραφίες, θα πρέπει να περιμένουν μέχρι να επιστρέψω και να ποστάρω σχετικές πληροφορίες.

+

Η απάντηση βρίσκεται σ' ένα στίχο του υπέροχου τραγουδιού που ακολουθεί - αθάνατοι Dire Straits!



Εν τω μεταξύ, περιμένοντας να περάσουν οι κρύες χειμωνιάτικες μέρες, πρέπει κάπως να αξιοποιήσουμε δημιουργικά το χρόνο μας...

Μην είστε πρόβατα. Πιείτε κάτι διαφορετικό. Δεν το λέω εγώ, το λένε οι τσίφτηδες της Brewdog. Απλή μα υπέροχη ΚΑΙ αυτή η δημιουργία τους. Γλύκα από την καραμελένια γεύση, μπόλικα καβουρδισμένα malts, πικρίλα από το λυκίσκο. Εαν βάλετε να παίζει και κάτι προβατέ σε μουσική, έχετε μία ολοκληρωμένη γευστικο-ακουστική εμπειρία με μηδαμινό κόστος. Άντε, όλα εγώ θα σας τα λέω?! :o)

Οι φωτογραφίες του 2011

Η φετινή συλλογή του In Focus με τις πιο χαρακτηριστικές φωτογραφίες της χρονιάς που (σχεδόν) έφυγε. Μίας χρονιάς πλούσιας σε πολιτικά γεγονότα, κοινωνικές αναταράξεις και φυσικές καταστροφές. Ανάμεσά τους η πτώση δικτατορικών καθεστώτων στην Αφρική, το συνεχιζόμενο μπουρδέλο στη Μέση Ανατολή, το αιματοκύλισμα στη Νορβηγία, το κίνημα των Αγανακτισμένων, η δημιουργία του Νότιου Σουδάν, οι ''εορτασμοί'' για την είσοδο της Ελλάδας στο ΔΝΤ και το πυρηνικό ατύχημα και τσουνάμι στην Ιαπωνία. Μέσα σε όλα αυτά, ''αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας'', έφτασε αισίως τα 7 δισεκατομμύρια ψυχές...

Μέρος πρώτο

Μέρος δεύτερο

Μέρος τρίτο

Ο Fernard Braudel και η Μεσόγειός του

Όσοι τελειώσατε Ιστορικό/Αρχαιολογικό ή απλά σας αρέσει να διαβάζετε ιστορία, σίγουρα θα γνωρίζετε το όνομα του ιστορικού Fernard Braudel (1902-1985). Από τους σπουδαιότερους Γάλλους ακαδημαικούς της μεταπολεμικής περιόδου, ο Braudel μνημονεύεται όχι μόνο για το πλούσιο συγγραφικό του έργο (αποτέλεσμα κοπιαστικής έρευνας δεκαετιών) αλλά επειδή κατάφερε να καταστήσει τη σχολή των Annales κυρίαρχη στη Γαλλία και τα μάλα επιδραστική στην Ευρώπη. Το σημερινό ποστ του Στύλου θα επικεντρωθεί στο γνωστότερο ίσως έργο του, Η Μεσόγειος και ο μεσογειακός κόσμος την εποχή του Φιλίππου Β' της Ισπανίας (1949).

Ο Braudel γεννήθηκε σε μία μικρή πόλη της Γαλλίας, έλαβε καλή μόρφωση και μελέτησε επίσης λατινικά και αρχαία ελληνικά. Αρχικά ήθελε να γίνει γιατρός αλλά τελικά η αγάπη του για την Ιστορία τον κέρδισε, και στα 20 έγινε υφηγητής. Δίδαξε για χρόνια στην Αλγερία και από το 1932 στο Παρίσι, όπου γνώρισε τον Lucien Febvre ο οποίος επηρέασε όχι μόνο την έρευνά του αλλά και την κριτική του σκέψη ως ιστορικός. Βοήθησε ακόμα στην ίδρυση και την οργάνωση του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο στη Βραζιλία, δηλώνοντας μάλιστα ότι ο χρόνος που πέρασε στη χώρα της Λατινικής Αμερικής υπήρξε η σπουδαιότερη περίοδος της ζωής του. Το 1939 κατατάχθηκε στο στρατό αλλά ένα χρόνο αργότερα συνελήφθη και κρατήθηκε σε γερμανικά στρατόπεδα μέχρι το 1945.

Κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του, ξεκίνησε να γράφει σε σχολικά τετράδια το μεγάλο του έργο για τη Μεσόγειο, εργαζόμενος από μνήμης (!) και με ελάχιστα βιβλία στην κατοχή του. Όταν μάλιστα τον μετέφεραν από το Mainz στο Lübeck το 1942, δεν του επέτρεψαν να πάρει τα λιγοστά βιβλία μαζί του. Παρ' όλες τις επιπρόσθετες δυσκολίες (π.χ. μοιραζόταν το κελί του με άλλους αιχμάλωτους), ο Braudel κατάφερε να ολοκληρώσει το τεράστιο έργο του (πάνω από 1.000 σελίδες), βάσει του οποίου του απονεμήθηκε το διδακτορικό του το 1947. Η μόνη βοήθεια που είχε ήταν αυτή του φίλου του Lucien Febvre, ο οποίος είχε διαβάσει τα χειρόγραφά του και πρότεινε μερικές αλλαγές-διορθώσεις.

Χάρτης της Μεσογείου από το 16ο αιώνα

Η Μεσόγειος και ο μεσογειακός κόσμος την εποχή του Φιλίππου Β' της Ισπανίας είναι ένα βιβλίο που καλύπτει χρονολογικά την ιστορία της Μεσογείου το 16ο αιώνα. Βασίζεται σε ένα τεράστιο αριθμό πρωτογενών και δευτερογενών πηγών και αποτελεί στροφή στον τρόπο γραφής της ιστορίας, αφού δεν δίνει βάση μόνο σε πολιτικά-οικονομικά γεγονότα αλλά τονίζει εξίσου τις κοινωνικές, πολιτιστικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις. Ο Braudel προτείνει μία νέα θεώρηση της ιστορίας, μακριά από μάχες, πρίγκηπες και βασιλιάδες και πιο κοντά στον απλό άνθρωπο, τις ασχολίες του, την καθημερινή ζωή, το περιβάλλον. Γι' αυτό, αν και βλέπει το παρελθόν ως μία ενότητα, χωρίζει νοητά τον ιστορικό χρόνο σε τρία μέρη: τον γεωγραφικό, τον κοινωνικό και τον προσωπικό χρόνο. Με αυτό το σκεπτικό, παρουσιάζει μία ολοκληρωμένη εικόνα του χώρου και της ζωής στη Μεσόγειο, μέσα από ένα ευρύ γεωγραφικό πρίσμα που εκτείνεται οριζόντια από τη νότια Ρωσία και το Ιράκ μέχρι την Πορτογαλία, και κάθετα από τη Γερμανία μέχρι την έρημο της Σαχάρας.

Μπορεί η ιστορία της Μεσογείου να είναι για τον Braudel απλά ένα μέρος της παγκόσμιας ιστορίας (μία θεώρηση που θα γίνει πιο ξεκάθαρη σε άλλο γνωστό έργο του, τη Γραμματική των Πολιτισμών), αυτό ωστόσο δεν τον αποτρέπει από το να παραθέσει πλούσια στοιχεία και να δώσει έμφαση στη λεπτομέρεια, χρησιμοποιώντας πρωτόγνωρα παραδείγματα (π.χ. το επικερδές εμπόριο μαλλιού στην πόλη Μάλαγα της Ισπανίας!) για να στηρίξει το κεντρικό του σχήμα της τεχνολογίας-ανταλλαγής-αλληλεπίδρασης με το οποίο επιχειρεί να εξηγήσει την ανθρώπινη ιστορία. Οι κοινωνίες της Μεσογείου όχι μόνο απέκτησαν την τεχνολογική δυνατότητα να τελειοποιήσουν την παραγωγή, το εμπόριο και τις εξερευνήσεις των αρχαίων λαών, αλλά μέσα από μία διαρκή αλληλεπίδραση που άφησε τα σημάδια της στην καθημερινότητά τους, έκαναν τεράστια βήματα πρόοδου προς τον μοντέρνο πολιτισμό. Το κοινό έδαφος αυτών των ανταλλαγών υπήρξε η θάλασσα της Μεσογείου, την οποία ο Braudel χαρακτήρισε ως ρυθμιστή όλων σχεδόν των εκφάνσεων ζωής το 16ο αιώνα. Αυτές οι ιδέες συνεχούς τεχνολογικής ανάπτυξης και επιδράσεων είναι εμφανείς στο άλλο του έργο για τη Μεσόγειο, Οι Μνήμες της Μεσογείου, αν και αναλύονται σε μεγαλύτερο βαθμό στο μεταγενέστερο βιβλίο του Πολιτισμός και Καπιταλισμός.



Η Μεσόγειος του Braudel πρωτοεμφανίστηκε το 1949 με τίτλο La Méditerranée et le monde méditerranéen à l'époque de Philippe II και είχε μία δεύτερη αναθεωρημένη έκδοση το 1966. Έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες παγκοσμίως, με την ελληνική μετάφραση από το ΜΙΕΤ (Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης) να κυκλοφορεί σε 3 τόμους τη δεκαετία του '90. Παραμένει βασικό σημείο αναφοράς για τον μελετητή της πρώιμης νεότερης ιστορίας, και συνεχίζει να ασκεί επίδραση στην ιστορική έρευνα ακόμη και σήμερα.

Everything must be recaptured and relocated in the general framework of history, so that despite the difficulties, the fundamental paradoxes and contradictions, we may respect the unity of history which is also the unity of life

- Fernard Braudel

Μέσα σε μία αποικία μυρμηγκιών

Δέκα τόνοι τσιμέντου χώρεσαν μέσα στα δωμάτια και τους δαιδαλώδεις διαδρόμους μίας τεράστιας αποικίας μυρμηγκιών! Δείτε το παρακάτω βίντεο με τις ανασκαφές της υπόγειας πολιτείας που θα σας αφήσει με το στόμα ανοιχτό!



Παρακολουθήστε το βίντεο μέχρι το τέλος και θαυμάστε την απίστευτη προσαρμοστικότητα των μυρμηγκιών, τα οποία έφτιαξαν μινι-αποικία μέσα σε ένα... βελανίδι!